به زمين مىرسيد ، فورا يخ مىكرد . دنيا ( و اجرام فلكى ) « 1 » همه يخ بود [ 446 ] سه ساعت از شب رفته صداى قال‌ومقال زيادى آمد از پشت‌بام سر در تالار عمارت ديوانخانه ، صداى امين السلطان ، مليجك ، پسر فراشباشى رحيم كن‌كن و . . . و . . . معلوم شد ، در گوشواره « 2 » بالاخانهء تالار ، كه حاجى بلال ، منزل كرده بوده است . بخارى به مرور آتش گرفته است . تا امشب خبر شده‌اند . امين السلطان خبر شده ، مردم را برده ، كه خاموش كند . رحيم كن‌كن ، با پنج نفر فراش ، دو قراول و يك سقا ، از بالاى بام ، تيرها كه سوخته بود ، از زير پايشان دررفته ، همه افتاده بودند ، پائين ، روى هم ، تير و خاك و هوار ، هم روى آن‌ها ريخته بود . از بالا هم براى آتش آب مىريختند روى اين افتاده ، آب مىريخت . على رضا خان هم بوده است . به هزار مرارت يكىيكى اينها را از زير خاك كشيده بيرون آورده بودند . الحمد لله تعالى با وجودى كه از هفت ذرع راه افتاده بودند ، روى هم توى خاك ، آتش از بالا هم رويشان ريخته بود ، كسى عيب نكرده بود . مگر چند نفرى از فراش و سقا كه دست و كمرشان شكسته بود . رحيم كن‌كن هيچ عيب نكرده بود . تا من خوابيدم قال‌ومقال همان‌طور بود . زياد از حد صدا و قال‌ومقال بود . يك شورشى ، خلاصه خوابيديم . fekri روز چهارشنبه هفدهم [ شهر ذيقعده ] باز در سلطان‌آباد ، اطراق شد . امروز همه را به كار گذشت . وزرا و شاهزادگان و . . . به حضور آمدند . صاحب ديوان هم بود . با محمد امين ميرزا ، و هوشنگ ميرزا ، بعضى فرمايشات داشتيم ، شد . امروز هم زياد سرد بود اما آفتاب شد . عصرى هوا بد نبود . رفتيم بالاى برج قدرى با دوربين تماشاى شهر و اطراف را كرديم . قلعه شهر مربع است . به قدر ارگ تهران مىشود . ارگ كوچكى هم دارد ، كه عمارات ديوانى در ارگ واقع است . شهر را بسيار به قاعده ساخته‌اند . كوچه‌ها راست به يك اندازه ، تقسيم آب‌ها و نهرها به نظم و قاعده ، خانه‌هاى بسيار عالى دارد . خيلى معتبر [ است ] خانوار اين شهر ، هزار و پانصد خانه مىشود . تجار از آذربايجان و . . . در اين شهر آمده ، تجارت قالى و . . . مىكنند . قالى زيادى همه ساله از مملكت عراق به خارج مثل ، مملكت روسيه و عثمانى و . . . مىفرستند . تجارت عمده دارند . در عراق پنبهء زياد كاشته مىشود . و از هر قسم حاصل

--> ( 1 ) . كلمات داخل پرانتز در بالاى سطر اصلى نوشته شده است . ( 2 ) . اطاق‌هاى گوشه ساختمان را گوشواره مىگفتند .